System Rezerwy Federalnej

Wygląd przypnij ukryj System Rezerwy FederalnejFederal Reserve System
Ilustracja
Ilustracja
Siedziba Rezerwy Federalnej w Eccles Building w Waszyngtonie DC
Data założenia

23 grudnia 1913

Państwo

 Stany Zjednoczone

Siedziba

Eccles Building

Adres

2051 Constitution Ave. NW, Washington, DC 20418, Stany Zjednoczone

Prezes

Jerome Powell

Rodzaj banku

bank centralny

Strona internetowa
Siedziba Rady Gubernatorów SRF przy alei Konstytucji w Waszyngtonie Mapa dystryktów przydzielonych poszczególnym oddziałom Systemu Rezerwy Federalnej Banknot jednodolarowy emitowany przez Fed

System Rezerwy Federalnej, zwyczajowo Rezerwa Federalna, w skrócie Fed (ang. Federal Reserve System, Federal Reserve, Fed) − bank centralny Stanów Zjednoczonych.

Fed został utworzony na podstawie ustawy o Rezerwie Federalnej z 1913 roku. Ustawa była wielokrotnie nowelizowana, najistotniejsze zmiany wprowadzono w latach 1933 i 1935 oraz w roku 2010. Ustawy z lat trzydziestych XX wieku utworzyły z siedmioosobowej Rady Gubernatorów faktyczne jądro decyzyjne banku. Ponadto ustawą bankową (Banking Act 1933) utworzono Federalny Komitet do spraw Operacji Otwartego Rynku (Federal Open Market Committee – FOMC), odpowiedzialny za decyzje w przedmiocie kształtowania założeń amerykańskiej polityki pieniężnej. Jednocześnie kolejną ustawą bankową (Banking Act 1935) przyznano w tym gremium większość absolutną powoływanym przez prezydenta członkom Rady Gubernatorów. Ustawa Dodda-Franka z 2010 zmodyfikowała natomiast sposób wyboru prezesów poszczególnych banków systemu, zwiększyła uprawnienia nadzorcze banku nad sektorem finansowym w Stanach Zjednoczonych oraz uporządkowała kwestie rozliczania banku z jego działalności.

Historia

Pierwszymi instytucjami mającymi zadania banku centralnego były Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych (First Bank of the United States) działający w latach 1791–1811 i Drugi Bank Stanów Zjednoczonych (Second Bank of the United States) (1816–1836). Różniły się w wielu miejscach od dzisiejszych banków centralnych (4/5 akcji tak pierwszego, jak i drugiego banku znajdowało się w rękach prywatnych, zarządzało nim 25 dyrektorów, z czego tylko pięciu było mianowanych przez rząd federalny). Ich specyfika przejawiała się także w tym, że działały na mocy przyznanej przez rząd federalny dwudziestoletniej licencji. Niepodważalną zaletą obydwu instytucji było to, że poprzez sieć oddziałów usprawniały transfer środków federalnych na terytorium amerykańskim, uzyskały także środki do dyscyplinowania banków komercyjnych do wykupu wyemitowanych przez nie pieniędzy.

W latach ery wolnej bankowości (1837–1862) formalnie nie było banku centralnego działającego na terytorium całych Stanów Zjednoczonych, a banki funkcjonowały na podstawie regulacji stanowych (co w efekcie doprowadziło do tego, że wydawały różne banknoty, miały niejednolite wymagania co do rezerw itd.). Brak nadzoru powodował bankructwo połowy banków, a średni czas ich funkcjonowania wynosił pięć lat. W 1863 ustanowiono system banków krajowych (także prywatnych), ujednolicono pieniądz i wprowadzono nadzór nad bankami krajowymi – nadzorcą był funkcjonujący do dziś przy Departamencie Skarbu Urząd Kontrolera Waluty (Office of the Comptroller of the Currency – OCC).

W wyniku paniki bankowej z 1907 r. w listopadzie 1910 senator Nelson Aldrich zwołał poufną konferencję, zapraszając czołowych amerykańskich finansistów do Jekyll Island Club w stanie Georgia. Podczas tej konferencji mieli omawiać politykę monetarną i funkcjonowanie systemu bankowego. Po tym spotkaniu, Aldrich i Abram Andrew (zastępca sekretarza Departamentu Skarbu Stanów Zjednoczonych), Paul Warburg (reprezentujący Kuhn, Loeb & Co.), Frank A. Vanderlip (następca Jamesa Stillmana na stanowisku prezesa National City Bank of New York, obecnie znanego jako Citibank), Henry P. Davison (wspólnik J.P. Morgan & Company), Charles D. Norton (prezes First National Bank of New York) i Benjamin Strong (reprezentujący J.P. Morgana) zaprezentowali projekt ustawy tworzącej amerykański bank centralny.

Wbrew powszechnej opinii nie stał się on jednak powszechnie obowiązującym prawem w USA. Partia Aldricha przegrała bowiem wybory do Kongresu w 1910 (co nie dawało mu szansy na przeforsowanie projektu ustawy), natomiast wybrany w 1912 prezydent Woodrow Wilson, widząc potrzebę głębokiej reformy amerykańskiego prawa bankowego, skupił wokół siebie własną grupę polityków i ekspertów i to z tego środowiska wyszedł głosowany później w Kongresie projekt ustawy. Najważniejsze postacie z tego gremium to szefowie stosownych komisji Kongresu właściwych do spraw bankowości – Carter Glass (kongresmen) i Robert Owen (senator). Ważną postacią był także Henry Parker Willis (profesor ekonomii na Washington and Lee University). Pod koniec grudnia 1912 przedstawili oni prezydentowi elektowi projekt ustawy. Po wielu negocjacjach – zarówno tych podjętych w Kongresie, jak i przeprowadzonych wraz z Komisją Monetarną Stowarzyszenia Banków Amerykańskich (American Bankers Association) – ostateczny tekst ustawy powołującej amerykański bank centralny został uchwalony przez Kongres i podpisany 23 grudnia 1913 przez prezydenta Woodrowa Wilsona.

Podczas kryzysu w 2020 Fed stwierdził, że dodrukuje tyle dolarów ile będzie potrzeba („luzowanie ilościowe” bez ograniczeń). Pieniądze przeznaczono m.in. na zasiłki dla bezrobotnych. Na początek maja 2020 wniosek o zasiłek dla bezrobotnych złożyło ponad 10% Amerykanów – co najmniej 33 miliony ludzi. Oprócz zasiłku w wysokości średnio 38% pensji otrzymują oni dopłatę do zasiłku w wysokości 600$ tygodniowo. Niektórzy otrzymują więcej pieniędzy, niż zarabiali na etacie. Stworzyło to nową sytuację, w której znaczna liczba zwłaszcza gorzej zarabiających Amerykanów, za bezczynność dostaje te same lub nawet większe pieniądze, niż pracując na etacie.

Cele i zadania Systemu Rezerwy Federalnej

Cele

Kongres w ustawie z 1913 nałożył na System Rezerwy Federalnej kilka celów – nie uprzywilejowując żadnego z nich i nie tworząc żadnego matematycznego ani ekonomicznego odniesienia w tym zakresie. Są to:

Oprócz wyżej wymienionych celami Systemu Rezerwy Federalnej są także:

Zadania

Zadania Systemu Rezerwy Federalnej to:

Organy Systemu Rezerwy Federalnej

System Rezerwy Federalnej składa się z Rady Gubernatorów (Board of Governors), rozlokowanych na terytorium Stanów Zjednoczonych dwunastu banków SRF (Federal Reserve banks) oraz ich oddziałów (Federal Reserve bank branches) i Federalnego Komitetu ds. Operacji Otwartego Rynku (Federal Open Market Committee). Za część systemu są także uważane banki członkowskie (member banks).

Inny charakter od wyżej wymienionych organów ma utworzony ustawą Dodda-Franka w 2010 roku i działające w ramach SRF Biuro Finansowej Ochrony Konsumentów (Consumer Financial Protection Bureau). Na mocy tej ustawy również System Rezerwy Federalnej stał się częścią struktury innego organu – Rady ds. Monitorowania Stabilności Finansowej (Financial Stability Oversight Council) – który odpowiada za nadzór makroostrożnościowy nad amerykańskim sektorem finansowym.

Jako organy banku wymienia się także organy wykonujące zadania o charakterze pomocniczym względem SRF. Zalicza się do nich Federalny Komitet Doradczy, Radę Doradczą ds. Lokalnych Instytucji Depozytowych oraz Radę Walidacyjną.

Zyski

Wszystkie zyski są w pierwszej kolejności przeznaczane na wypłatę 6% rocznych dywidend dla banków członkowskich; pozostała kwota zostaje przekazana Departamentowi Skarbu Stanów Zjednoczonych – przykładowo w 2007 roku Departament Skarbu dostał ponad 97% osiągniętego zysku.

Krytyka

Przypisy

  1. Matthew Bishop: Essential economics: an A−Z guide. New York: Bloomberg Press, 2009, s. 117. ISBN 978-1-57660-351-2.
  2. W. Kwiatkowski: System Rezerwy Federalnej. Wyd. Naukowe Scholar, Warszawa 2014, s. 67–74.
  3. W. Kwiatkowski, Pierwszy Bank Stanów Zjednoczonych jako pierwowzór Systemu Rezerwy Federalnej, Zeszyty Prawnicze UKSW, 9.1.2009, s. 171–189.
  4. W. Kwiatkowski: System Rezerwy Federalnej. Wyd. Naukowe Scholar, Warszawa 2014, s. 41–45.
  5. 33 mln Amerykanów wystąpiło o zasiłek dla bezrobotnych – Biznes w Interia.pL , biznes.interia.pl   (pol.).
  6. „NYT”: Zasiłki dla bezrobotnych często wyższe od ich wcześniejszych pensji – Biznes w Interia.pl , biznes.interia.pl   (pol.).
  7. Cały świat zaczyna drukować pieniądze. Luzowanie ilościowe QE ma uratować gospodarki , strefainwestorow.pl   (pol.).
  8. Wojciech Kwiatkowski: System Rezerwy Federalnej. Wyd. Naukowe Scholar, Warszawa 2014, s. 156 i nast.
  9. W. Kwiatkowski; System Rezerwy Federalnej, Wyd. Naukowe Scholar, Warszawa 2014, s. 81–110.
  10. Na 2014 stanowisko to nadal pozostaje jednak nieobsadzone. Zob. W. Kwiatkowski: System Rezerwy Federalnej, Wyd. Naukowe Scholar, Warszawa 2014, s. 87.
  11. SylvanS. Lane SylvanS., Senate confirms Jerome Powell as Fed chairman , TheHill, 23 stycznia 2018   (ang.).
  12. W myśl ustawy Dodda-Franka z 2010 reprezentujący interesy banków komercyjnych dyrektorzy z grupy „A” zostali całkowicie wyłączeni z tego procesu. Zob.: Wojciech Kwiatkowski: System Rezerwy Federalnej. Wyd. Naukowe Scholar, Warszawa 2014, s. 98–99.
  13. W. Kwiatkowski: System Rezerwy Federalnej, Wyd. Naukowe Scholar, Warszawa 2014, s. 112–118.
  14. http://www.federalreserve.gov/aboutthefed/section7.htm, Akt Rezerwy Federalnej, Sekcja 7.
  15. , s. 6.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Ustrój i polityka Stanów Zjednoczonych
Ustrój
Organy władzy
Kongres
wykonawcza
sądownicza
Finanse i kontrola
Samorząd
Kontrola autorytatywna (bank centralny):Encyklopedia internetowa: