Spółgłoska zwarta

Wygląd przypnij ukryj

Spółgłoski zwarte powstają, gdy w czasie artykulacji dochodzi do blokady przepływu powietrza przez jamę ustną i nosową (zwarcia, implozji), po czym następuje gwałtowne jej przerwanie (rozwarcie, wybuch, eksplozja, plozja). Spółgłoski zwarte z plozją nazywa się spółgłoskami zwarto-wybuchowymi.

Spółgłoski zwarte należą do najbardziej rozpowszechnionych dźwięków w językach świata. Prawie wszystkie języki posiadają głoski , a wyjątkowych wypadkach, gdy którejś z nich brak, zwarcie krtaniowe () ma status fonemu.

Artykulacja

W artykulacji spółgłosek zwarto-wybuchowych można wyróżnić następujące fazy:

Spółgłoski zwarte mogą też być artykułowane bez plozji. W języku wietnamskim wygłosowe spółgłoski zwarte wymawiane są bez plozji.

Spółgłoski zwarte, w szczególności bezdźwięczne, mogą też być wymawiane z przydechem.

Zwartym spółgłoskom bezdźwięcznym może towarzyszyć dodatkowe zwarcie strun głosowych, mówi się wtedy o spółgłoskach ejektywnych.

Przykłady

W alfabecie fonetycznym IPA wymienione są m.in. następujące spółgłoski zwarte:

Terminologia

Spółgłoski zwarte z plozją to inaczej spółgłoski zwarto-rozwarte, spółgłoski plozywne. Spółgłoski zwarte razem ze spółgłoskami nosowymi i zwarto-szczelinowymi tworzą wspólnie klasę spółgłosek okluzywnych (od łac. occlusio – „zamknięcie”).

Linki zewnętrzne

Sposób artykulacji
Ze względu
na rodzaj przegrody
Ze względu na jamy
kanału głosowego
Ze względu na typ
artykulacji ustnej
Ze względu na mechanizm
przepływu powietrza
Encyklopedia internetowa (sposób artykulacji):