SVO (Subject Verb Object)

Wygląd przypnij ukryj

SVO (Subject Verb Object) – skrót oznaczający typ zdania, w którym podmiot występuje przed orzeczeniem, a dopełnienie występuje na końcu oraz typ języka, w którym takie zdania są dominujące. Jest to jeden z dwóch najpopularniejszych typów obok SOV, ten rodzaj składni jako podstawowy występuje w 41,79% języków.

Języki SVO

To m.in.: polski, angielski, albański, estoński, fiński, francuski, ganda, grecki, hausa, hebrajski, chiński, hiszpański, indonezyjski, islandzki, jawajski, joruba, kaszubski, khmerski, kicze, łotewski, macedoński, malajski, niemiecki, portugalski, rosyjski, rumuński, serbsko-chorwacki, słoweński, suahili, tajski, ukraiński, wietnamski, włoski, zulu.

Przykładowe zdanie SVO

W językach pozycyjnych, np. w języku angielskim, taki szyk jest w zdaniach orzekających konieczny, gdyż miejsce w ciągu determinuje tu równocześnie funkcję w zdaniu. Przestawienie członów powoduje zmianę znaczenia lub czyni zdanie bezsensownym, por.

W języku polskim, który dysponuje bogatym systemem form fleksyjnych informujących o funkcji składniowej, szyk SVO jest tylko jedną z możliwości uporządkowania wyrażeń, niemniej jednak w wyrażeniach o szyku neutralnym z reguły składniki występują w takiej właśnie kolejności.

Gdy formy mianownika i biernika odpowiednich rzeczowników są identyczne i semantyka czasownika (całego zdania) nie pozwala na jednoznaczne ustalenie funkcji składniowych, zdanie staje się dwuznaczne, np.:

Radość ze zwycięstwa przyćmiła mu śmierć przyjaciela (a także Śmierć przyjaciela przyćmiła mu radość ze zwycięstwa) można rozumieć dwojako:

W tej sytuacji zaleca się właśnie użycie szyku SVO. Dla uniknięcia nieporozumień w zdaniach tego typu najlepiej jednak użyć strony biernej.

Przypisy

  1. Majewicz 1999 ↓, s. 214.
  2. Luke Maurits: Why are some word orders more common than others? A uniform information density account. School of Psychology, University of Adelaide . .
  3. Languages List. .
  4. Swan 2015 ↓, s. 497.
  5. Słownik poprawnej polszczyzny, PWN, Warszawa 1995, ISBN 83-01-03811-X, s. 999
  6. Wielki słownik poprawnej polszczyzny, PWN, Warszawa 2004, str. 1559

Bibliografia

Typy języków ze względu na szyk morfemów i wyrazów
Podmiot Dopełnienie Orzeczenie (SOV)
Podmiot Orzeczenie Dopełnienie (SVO)
Orzeczenie Podmiot Dopełnienie (VSO)
Orzeczenie Dopełnienie Podmiot (VOS)
Dopełnienie Orzeczenie Podmiot (OVS)
Dopełnienie Podmiot Orzeczenie (OSV)