Portret

Hyacinthe Rigaud, Ludwik XIV – portret reprezentacyjny Antoon van Dyck, Potrójny portret Karola I Rembrandt, Saskia jako Flora – portret historyzowany Johann Zoffany, Królowa Charlotta z dziećmi i braćmi – portret rodzinny, conversation pieces Giovanni Battista Moroni, Rycerz w czerni – portret en pied

Portret, podobizna, konterfekt (fr. portrait; łac. protrahere – wydobyć na światło dzienne, wyjawiać, pokazać; contrafacere – naśladować) – artystyczny wizerunek (malarski, rzeźbiarski, graficzny, rysunkowy) konkretnej osoby lub grupy osób, ukazujący zewnętrzne podobieństwo oraz niekiedy cechy charakteru portretowanych.

Typy portretów

Pomijając sposób wykonania (np. portret rysunkowy), styl (np. portret renesansowy) czy też materiał (np. płótno), biorąc pod uwagę różne kryteria, rozróżniamy wiele typów portretu.

Ze względu na upozowanie głowy:

Ze względu na ujęcie postaci:

Ze względu na liczbę osób:

Ze względu na okoliczności powstania:

Ze względu na pozycję społeczną modela:

Ze względu na przeznaczenie i funkcję:

Ze względu na metodę tworzenia:

Ze względu na czynniki specyficzne:

Od portretu należy odróżnić studium fizjonomiczne (malowniczy wizerunek charakterystycznej postaci), które ukazuje nie konkretną osobę, lecz określony typ ludzki, np. pobożną staruszkę, urodziwą młodą kobietę, melancholijnego starca, mężnego szlachcica w fantazyjnym stroju itp. (tzw. tronies). Także uogólnione wizerunki danej profesji, przedstawienia różnych zawodów (uczony w pracowni, malarz w atelier, kupiec w kantorze itp.), nie muszą być portretami i są wtedy zaliczane do tematyki rodzajowej.

Światło, techniki

Atmosferę dzieła określa wybór konkretnej techniki, np.:

Oświetlenie wpływa na wygląd portretowanej osoby, np.:

Przypisy

  1. Sztuka świata, t. 18, Słownik terminów L-Ż, Warszawa 2013, s. 162-163; Leksykon malarstwa i grafiki, red. L. Altmann, Warszawa 2012, s. 448-451; Słownik terminologiczny sztuk pięknych, wyd.. 5, Warszawa 2002, s. 324-327.
  2. Karykatura, rysunek. opracowała Elżbieta Anioła - PDF Darmowe pobieranie, docplayer.pl  .
  3. TS, Wernisaż wystawy pt. „Portrety” Katarzyny Błaż, Sanok, Bieszczady | portal regionalny korsosanockie.pl, 22 października 2019   (pol.).

Bibliografia

Kontrola autorytatywna (gatunek sztuki):Encyklopedia internetowa: