W dzisiejszym świecie Ontologia (informatyka) stał się tematem o dużym znaczeniu w różnych obszarach społeczeństwa. Od wpływu na gospodarkę po wpływ na kulturę popularną, Ontologia (informatyka) przykuł uwagę milionów ludzi na całym świecie. W tym artykule szczegółowo zbadamy różne aspekty Ontologia (informatyka), analizując jego implikacje, ewolucję w czasie i znaczenie w bieżącym kontekście. Poprzez podejście multidyscyplinarne staramy się rzucić światło na to zjawisko i jego konsekwencje w dzisiejszym społeczeństwie.
Ontologia – formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbiorów pojęć (ang. concept) i relacji między nimi. Zapis ten tworzy schemat pojęciowy, który będąc opisem danej dziedziny wiedzy, może służyć jednocześnie jako podstawa do wnioskowania o właściwości opisywanych ontologią pojęć.
Termin ontologia wykorzystywany jest w informatyce od 1967 roku[1]. Większego znaczenia ontologie komputerowe zaczęły nabierać w latach 90. XX wieku, gdy ukazał się artykuł Thomasa Grubera, w którym zdefiniował on ontologię jako formalną, jawną specyfikację wspólnej konceptualizacji[2]. Kolejnym katalizatorem popularności ontologii komputerowych stało się ujęcie ich jako fragmentu (warstwy) w koncepcji Semantic Web przez sir Tima Bernersa-Lee i współpracowników[3].
Pod pojęciem ontologii mogą się kryć różne struktury wiedzy, a i przeznaczenie czy zakres stosowania ontologii może być wieloraki. Stąd wskazać można na określone podziały rodzajów ontologii.
Ze względu na stopień formalizacji możemy wyróżnić następujące rodzaje ontologii (od najmniej do najbardziej sformalizowanych):
Ze względu na zakres stosowania ontologii wyróżnia się (od najszerszego do najwęższego):
Przykładem ontologii wysokiego poziomu jest ontologia DOLCE[5] (ontologia najbardziej ogólnych, uniwersalnych i abstrakcyjnych pojęć) oraz – mniej uniwersalna, ale wciąż wysokopoziomowa – ontologia OWL-S[6] (ontologia usług/serwisów Webowych). Przykład abstrakcyjnej ontologii dziedzinowej to ontologia dot. sieci sensorycznych (ang. Semantic Sensor Networks)[7], a ontologii dziedzinowej – ontologia czynności codziennych (ang. Activities of Daily Living Ontology)[8]. Inne przykłady ontologii dla świata internetu rzeczy można znaleźć w pracy Bajaja i in.[9] Przykładem ontologii aplikacyjnej (z racji swojej natury mającą ograniczoną liczbę zastosowań) jest Experimental Factor Ontology[10].
Do języków zapisu ontologii lub wspierających taki zapis zaliczają się[1]: