Grodzisk Wielkopolski

Wygląd przypnij ukryj Grodzisk Wielkopolski
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Studnia bł. Bernarda
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

grodziski

Gmina

Grodzisk Wielkopolski

Data założenia

ok. 1257

Prawa miejskie

1303

Burmistrz

Piotr Hojan

Powierzchnia

18,21 km²

Populacja (30.06.2023)
• liczba ludności
• gęstość


15 141
831,5 os./km²

Strefa numeracyjna

(+48) 61

Kod pocztowy

62-065

Tablice rejestracyjne

PGO

Położenie na mapie gminy Grodzisk WielkopolskiMapa konturowa gminy Grodzisk Wielkopolski, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Grodzisk Wielkopolski”Grodzisk WielkopolskiGrodzisk Wielkopolski
Położenie na mapie PolskiMapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Grodzisk Wielkopolski”Grodzisk WielkopolskiGrodzisk Wielkopolski
Położenie na mapie województwa wielkopolskiegoMapa konturowa województwa wielkopolskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Grodzisk Wielkopolski”Grodzisk WielkopolskiGrodzisk Wielkopolski
Położenie na mapie powiatu grodziskiegoMapa konturowa powiatu grodziskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Grodzisk Wielkopolski”Grodzisk WielkopolskiGrodzisk Wielkopolski
Ziemia52°13′30″N 16°22′00″E/52,225000 16,366667
TERC (TERYT)

3005024

SIMC

0970810

Hasło promocyjne: „Grodzisk Wielkopolski
miasto z życiem”
Urząd miejskiul. Stary Rynek 1
62-065 Grodzisk Wielkopolski
Strona internetowa

Grodzisk Wielkopolski (niem. Grätz) – miasto w województwie wielkopolskim, nad Letnicą (zw. też Rowem Grodziskim), siedziba władz powiatu grodziskiego oraz gminy Grodzisk Wielkopolski. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

Według danych GUS z 30 czerwca 2023, miasto liczyło 15 141 mieszkańców.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1303 roku położone było w XVI wieku w województwie poznańskim.

Historia

Średniowiecze

XVI wiek

XVII wiek

Nieistniejący już budynek browaru na Starym Rynku

XVIII wiek

Okres zaborów

Plac Wiosny Ludów Sąd Rejonowy Pomnik Powstańców Wielkopolskich

II Rzeczpospolita

Grodziska Orkiestra Dęta

II wojna światowa

Po 1945

Symbole miasta

Burmistrzowie

Przynależność administracyjna

Starostwo Powiatowe

Demografia


Zabytki

Kościół farny (XV w.) Ratusz Dwór Łubieńskich (dawnej rezydencji Opalińskich) obecnie Muzeum Ziemi Grodziskiej

Kultura i sztuka

Imprezy kulturalne

Organizacje kulturalne

Wspólnoty wyznaniowe

Kościół pobernardyński (1662)

Urodzeni w Grodzisku Wielkopolskim

Ul. Szeroka

Grodzisk Wielkopolski w kulturze

Akcja filmu pt. Skrzydlate świnie dzieje się w Grodzisku Wielkopolskim w którym również kręcono produkcje. Opowiadał on o zagorzałych kibicach piłki nożnej oraz o tym, że doping jest ważniejszy od innych sfer życia. Film kręcono od września do 12 października 2009 roku.

Gospodarka

W Grodzisku Wielkopolskim zarejestrowanych jest ok. 1400 podmiotów gospodarczych, w większości małych i średnich firm. Najwięksi pracodawcy w mieście to Adriana Factory Sp. z o.o. (dawniej Inter Groclin Auto S.A.), Okechamp S.A. (przetwórstwo warzyw), Indrol Sp. z o.o. Sp. k. (przetwórstwo mięsa) i Dąbex (produkcja parkietu). Inne przedsiębiorstwa, które również stały się nieodłączną częścią lokalnej gospodarki to Opal (elewacje budynków), Recaro Rail (dawniej Growag) (wyposażenie wagonów), Lexxit Mebel (produkcja mebli tapicerowanych), Browar Grodzisk, Piekarnia Gwóźdź (wyrób pieczywa), Ansław sp. z o.o. (przetwórstwo grzybów) oraz Grobud (okna PCW). Ta ostatnia firma, podobnie jak Okechamp, Chłodnia Lineage i Indrol znajdują się na terenie Grodziskiej Strefy Przemysłowej, która zajmuje obszar 35 ha przy drodze krajowej nr 32 łączącej Poznań z Zieloną Górą. W 2023 roku na jej terenie powstał Pasaż Grodziski (obiekt handlowy o powierzchni ok. 6,5 tys. m kw.).

Transport

Transport drogowy

Przez Grodzisk Wielkopolski przebiega droga krajowa nr 32, która jest także obwodnicą miasta oraz droga wojewódzka nr 308.

Transport kolejowy

Przez Grodzisk Wielkopolski przebiega linia kolejowa nr 357. Na stacji kolejowej w Grodzisku zatrzymują się pociągi spółki Koleje Wielkopolskie i obsługują one następujące połączenia:

Oświata

W Grodzisku Wielkopolskim funkcjonują 3 przedszkola publiczne, 4 szkoły podstawowe oraz 2 szkoły ponadpodstawowe.

Przedszkola:

Szkoły podstawowe:

Szkoły ponadpodstawowe:

Sport

Zabytkowa trybuna – stadion Dyskobolii Grodzisk Wlkp.

Prasa lokalna

Miasta partnerskie

Przypisy

  1. Grodzisk Wielkopolski (wielkopolskie) w liczbach » Przystępne dane statystyczne , polskawliczbach.pl   (pol.).
  2. Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 175.
  3. PawełP. Anders PawełP., Grodzisk Wielkopolski, Poznań: Wydawnictwo WBP, 1995, s. 17, ISBN 83-85811-26-5, OCLC 749137713 .
  4. „Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski”, tom I, Biblioteka Kórnicka, Poznań 1877.
  5. Bogusław Polak, Grodzisk Wielkopolski – Zarys Dziejów, Grodzisk Wlkp. 1990, s. 19–20.
  6. Bogusław Polak, Grodzisk Wielkopolski – Zarys Dziejów, Grodzisk Wlkp. 1990. s. 21.
  7. „Polska Piastów i Jagiellonów”, Paweł Jasienica, dział „Polska Jagiellonów” s. 48.
  8. „Historia majętności łabiszyńskiej od roku 1376-1876”, ks. Ig. Polkowski „cytat z Naruszewicza” wydanie Turowskiego, tom VI, s. 183 „Równie szkodliwe były wycieczki 1383 z zamków Łabiszyna należącego do Alberta wojewody kujawskiego, także z Pakości dóbr Hektora, niegdyś sędziego tejże ziemi, które rozlawszy się koło Gniezna, Kłecka, Żwanowa, Żnina, Kiszkowa, Wronek, Szamotuł, Buku i Grodziska, okropne zbrodnie i zdzierstwa popełniały”.
  9. „Słownik Historyczno-Geograficzny Województwa Poznańskiego w Średniowieczu”, część I, zeszyt 4, Antoni Gąsiorowski, wyd. Polska Akademia Nauk – Instytut Historii s. 687.
  10. M. Pawlikowski, Sądownictwo grodzkie w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, Strzałków 2012.
  11. a b c d PawełP. Anders PawełP., Grodzisk Wielkopolski, Poznań: Wydawnictwo WBP, 1995, s. 18, ISBN 83-85811-26-5, OCLC 749137713 .
  12. Maurycy Horn, Najstarszy rejestr osiedli żydowskich w Polsce w 1507 r., w: Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego 1974, nr 3 (91), s. 15.
  13. a b c „Z dziejów Ochotniczej Straży Pożarnej w Grodzisku Wielkopolskim 1891/1893-2001, Dariusz Matuszewski, Grodzisk Wielkopolski 2002 s. 11.
  14. a b c d e PawełP. Anders PawełP., Grodzisk Wielkopolski, Poznań: Wydawnictwo WBP, 1995, s. 19, ISBN 83-85811-26-5, OCLC 749137713 .
  15. Henryk Merczyng, Zbory i senatorowie protestanccy w dawnej Rzeczypospolitej, Warszawa 1904, s. 26.
  16. a b „Z dziejów Ochotniczej Straży Pożarnej w Grodzisku Wielkopolskim 1891/93-2001”, Dariusz Matuszewski, Grodzisk Wielkopolski 2002 s. 12.
  17. a b „Kurkowe Bractwo Strzeleckie w Grodzisku Wielkopolskim 1646-1947”, Dariusz Matuszewski, Grodzisk Wielkopolski 2000 s. 19.
  18. a b c PawełP. Anders PawełP., Grodzisk Wielkopolski, Poznań: Wydawnictwo WBP, 1995, s. 20, ISBN 83-85811-26-5, OCLC 749137713 .
  19. „Z dziejów Ochotniczej Straży Pożarnej w Grodzisku Wielkopolskim 1891/1893-2001”, Dariusz Matuszewski, Grodzisk Wielkopolski 2002 s. 13.
  20. a b c „Z dziejów Ochotniczej Straży Pożarnej w Grodzisku Wielkopolskim 1891/93-2001”, Dariusz Matuszewski, Grodzisk Wielkopolski 2002 s. 14.
  21. „Gmina żydowska w Grodzisku Wlkp.” Jerzy Chrzanowski, Grodzisk Wielkopolski 1996 s. 25.
  22. Bogusław Polak, Grodzisk Wielkopolski – Zarys Dziejów, Grodzisk Wlkp. 1990, s. 52.
  23. Franciszek Jaśkowiak, Województwo Poznańskie, Warszawa-Poznań 1980, s. 118–287.
  24. Bogusław Polak, Grodzisk Wielkopolski – Zarys Dziejów, Grodzisk Wlkp. 1990, s. 53.
  25. a b c PawełP. Anders PawełP., Grodzisk Wielkopolski, Poznań: Wydawnictwo WBP, 1995, s. 21, ISBN 83-85811-26-5, OCLC 749137713 .
  26. a b Bogusław Polak, Grodzisk Wielkopolski – Zarys Dziejów, Grodzisk Wlkp. 1990, s. 60.
  27. a b „Z dziejów Ochotniczej Straży Pożarnej w Grodzisku Wielkopolskim 1891/93-2001”, Dariusz Matuszewski, Grodzisk Wielkopolski 2002 s. 15.
  28. Bogusław Polak, Grodzisk Wielkopolski – Zarys Dziejów, Grodzisk Wlkp. 1990, s. 67.
  29. a b c d e f g h PawełP. Anders PawełP., Grodzisk Wielkopolski, Poznań: Wydawnictwo WBP, 1995, s. 22, ISBN 83-85811-26-5, OCLC 749137713 .
  30. „Z dziejów Ochotniczej Straży Pożarnej w Grodzisku Wielkopolskim 1891/93-2001”, Dariusz Matuszewski, Grodzisk Wielkopolski 2002 s. 16.
  31. Bogusław Polak, Grodzisk Wielkopolski – Zarys Dziejów, Grodzisk Wlkp. 1990, s. 92–103.
  32. Bogusław Polak, Grodzisk Wielkopolski – Zarys Dziejów, Grodzisk Wlkp. 1990, s. 121.
  33. a b „Z dziejów Ochotniczej Straży Pożarnej w Grodzisku Wielkopolskim 1891/1893-2001”, Dariusz Matuszewski, Grodzisk Wielkopolski 2002 s. 17.
  34. Powiat Grodzisk Wielkopolski | Charakterystyka. pgw.pl. ..
  35. a b „Z dziejów Ochotniczej Straży Pożarnej w Grodzisku Wielkopolskim 1891/1893-2001”, Dariusz Matuszewski, Grodzisk Wielkopolski 2002 s. 18.
  36. Bogusław Polak, Grodzisk Wielkopolski – Zarys Dziejów, Grodzisk Wlkp. 1990, s. 168.
  37. Bogusław Polak, Grodzisk Wielkopolski – Zarys Dziejów, Grodzisk Wlkp. 1990, s. 193–196.
  38. Bogusław Mansfeld „Toruń i okolice. Przewodnik”, Sport i Turystyka, 1977, str. 137
  39. Wizyta Prezydenta RP Andrzeja Dudy, w: Powiaty – Gminy, nr 6(541)/2019, s.2, ISSN 1733-4713
  40. Nasze Miasto. Grodzisk Wielkopolski, Grodzisk: Nowy McDonald's otwarty na ulicy Fabrycznej
  41. UM Grodzisk Wielkopolski :: Herb, flaga, hejnał miasta , wlkp.pl   (ang.).
  42. Grodzisk Wielkopolski w liczbach. Grodzisk Wielkopolski – Dane demograficzne , Polska w liczbach  , liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  43. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org  .
  44. MalwinaM. Korzeniewska MalwinaM., Grodzisk Wlkp: Tłumy na castingu do filmu "Skrzydlate świnie"., „Gloswielkopolski.pl”   (pol.).
  45. Skrzydlate świnie. .
  46. UM Grodzisk Wielkopolski , grodzisk.wlkp.pl   (pol.).
  47. Sprzedaż zakładu w Grodzisku Wlkp.
  48. Sławomir Nowacki: Turniej Brydża Sportowego. . (pol.).
  49. Rang-Do Taekwondo ETA Grodzisk Wlkp , facebook.com   (pol.).
  50. Behapowiec Gym – ultranowoczesna siłownia i centrum sportu – ul. Nowa 27 62-065 Grodzisk Wielkopolski , behapowiecgym.pl   (pol.).strona główna serwisu
  51. SKF Groclin Sport – Nauka tenisa dla dzieci i dorosłych! , groclinsport.pl   (pol.).strona główna serwisu
  52. Basket Grodzisk 2020 | Grodzisk Wielkopolski , facebook.com   (pol.).
  53. Grodziski Klub Strzelecki GRYF , gryf.cba.pl   (pol.).strona główna serwisu
  54. Awangarda Grodzisk | Grodzisk Wielkopolski , facebook.com   (pol.).
  55. Historia Grodziskiego Półmaratonu „Słowaka”, s. 21.
  56. Otwarte Mistrzostwa Wielkopolski w Kulturystyce i Fitness Pzkfits | Grodzisk Wielkopolski , facebook.com   (pol.).
  57. Portal Grodziski. Współpraca zagraniczna.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Gmina Grodzisk Wielkopolski
Miasta
Wsie
Osady
Osady leśne
Integralne
części wsi

Miasta województwa wielkopolskiego
Miasta na prawach powiatu
Miasta powiatowe
Miasta gminne

Herb województwa wielkopolskiego

Powiat grodziski
Miasta
Gminy miejsko-wiejskie
Gminy wiejskie

Powiat nowotomyski (1919–1975)
Przynależność wojewódzka
Miasta (1919–75)
Gminy wiejskie zbiorowe
(1934–54 i 1973–75)
Gromady (1954–72)
Kontrola autorytatywna (miasto):